Przez wiele lat edukacja dorosłych kojarzona była głównie z kursami zawodowymi, szkoleniami i formalnym systemem kształcenia. Tymczasem współczesny świat zmienia się tak szybko, że potrzeba ciągłego uczenia się zaczyna dotyczyć praktycznie każdego — niezależnie od wieku, miejsca zamieszkania czy wykonywanego zawodu.
W tym procesie coraz większą rolę zaczynają odgrywać biblioteki.
To właśnie one stają się dziś jednymi z najbardziej dostępnych i naturalnych miejsc rozwijania:
- kompetencji cyfrowych,
- umiejętności społecznych,
- edukacji medialnej,
- wiedzy obywatelskiej,
- aktywności lokalnej,
- uczenia się przez całe życie.
Edukacja dorosłych przestaje być wyborem — staje się koniecznością
Rozwój technologii, sztucznej inteligencji i usług cyfrowych sprawia, że wiele osób musi stale aktualizować swoje kompetencje.
Dotyczy to między innymi:
- korzystania z usług online,
- bezpieczeństwa cyfrowego,
- komunikacji internetowej,
- wyszukiwania i oceny informacji,
- obsługi nowych technologii,
- świadomego korzystania z mediów.
Jednocześnie nie wszyscy mają równy dostęp do edukacji i nowoczesnych narzędzi rozwoju.
Dlatego coraz większego znaczenia nabierają lokalne miejsca, które umożliwiają zdobywanie wiedzy w sposób:
- dostępny,
- bezpieczny,
- bezpłatny,
- otwarty dla różnych grup społecznych.
I właśnie taką rolę coraz częściej pełnią biblioteki.
Biblioteki są naturalnym miejscem uczenia się
Biblioteka posiada wyjątkową przewagę nad wieloma innymi instytucjami edukacyjnymi.
Nie kojarzy się:
- z oceną,
- egzaminem,
- presją,
- formalnością.
Dla wielu osób jest przestrzenią:
- spokojną,
- przyjazną,
- bezpieczną,
- otwartą,
- dostępną niezależnie od wieku czy poziomu kompetencji.
To sprawia, że biblioteki bardzo dobrze sprawdzają się jako miejsca:
- warsztatów,
- spotkań edukacyjnych,
- działań rozwijających kompetencje cyfrowe,
- edukacji seniorów,
- inicjatyw społecznych,
- uczenia się przez doświadczenie i relacje.
Kompetencje cyfrowe stają się nową formą edukacji społecznej
Współczesna edukacja dorosłych coraz częściej dotyczy nie tylko wiedzy zawodowej, ale podstawowego funkcjonowania w świecie cyfrowym.
W wielu miejscowościach biblioteki pomagają mieszkańcom:
- korzystać z e-usług,
- obsługiwać aplikacje i komunikatory,
- poruszać się po świecie informacji,
- rozwijać kompetencje medialne,
- bezpiecznie korzystać z internetu.
Dotyczy to szczególnie:
- seniorów,
- osób zagrożonych wykluczeniem cyfrowym,
- mieszkańców małych miejscowości,
- osób mających ograniczony dostęp do edukacji technologicznej.
W praktyce biblioteki coraz częściej stają się lokalnymi centrami kompetencji cyfrowych.
Edukacja w bibliotekach opiera się na relacjach
Jedną z największych sił bibliotek jest sposób budowania relacji z użytkownikami.
W przeciwieństwie do wielu formalnych instytucji edukacyjnych biblioteki działają często:
- bardziej lokalnie,
- bardziej społecznie,
- bardziej partnersko.
To sprzyja:
- budowaniu zaufania,
- aktywizacji mieszkańców,
- integracji międzypokoleniowej,
- angażowaniu osób, które wcześniej nie uczestniczyły w edukacji.
W wielu miejscowościach biblioteka staje się dziś miejscem, które nie tylko przekazuje wiedzę, ale również odbudowuje lokalne więzi społeczne.
Współczesny bibliotekarz coraz częściej staje się edukatorem
Zmieniająca się rola bibliotek wpływa również na rozwój nowych kompetencji bibliotekarzy.
Coraz częściej potrzebują oni umiejętności związanych z:
- prowadzeniem warsztatów,
- komunikacją,
- edukacją cyfrową,
- pracą z różnymi grupami wiekowymi,
- animacją społeczności,
- organizacją działań edukacyjnych.
Nowoczesny bibliotekarz coraz częściej pełni rolę:
- przewodnika po świecie informacji,
- edukatora,
- animatora kompetencji przyszłości,
- osoby wspierającej rozwój lokalnej społeczności.
Biblioteki mogą stać się jednym z najważniejszych miejsc edukacji przyszłości
W świecie szybkich zmian technologicznych i społecznych rośnie znaczenie edukacji dostępnej lokalnie, blisko ludzi i ich codziennych potrzeb.
Biblioteki mają dziś wyjątkowy potencjał, aby taką edukację współtworzyć.
Bo współczesna biblioteka coraz częściej nie jest już wyłącznie miejscem dostępu do książek.
Staje się przestrzenią rozwoju kompetencji, relacji i świadomego uczestnictwa w nowoczesnym społeczeństwie.